RETROSTACJA definicja steampunku...
 CENTRALA 
 
  RSS  START  EKRANY  DEFINICJA  MAPA  TYTUŁY  OPINIE  LINKI  STEAMPUNKOPEDIA   

 
Odjazdowy XIX wiek

STEAMPUNK (w latach 1990. nazywany "VSF", czyli Victorian Science Fiction) powstał jako nurt fantastyki sięgający do samych korzeni sci-fi: do XIX-wiecznej powieści naukowej (scientific romance), XVIII-wiecznego gotyckiego horroru i pulp fiction z początków XX wieku. Wszystko to, czego Juliusz Verne, H.G. Wells i Sir Arthur Conan Doyle nie zdążyli wymyśleć (a może nie odważyli się opublikować), nadrabiają współcześni steampunkowcy. Chociaż doskonale wiedzą, że XIX-wieczne wizje przyszłości okazały się niemal całkowicie chybione, idą w tych błędach jeszcze o kilka kroków dalej. Wiktoriańska winda na Księżyc... napędzany parą cyborg... maszyna różnicowa ze sztuczną inteligencją... czemu nie?

Steampunk łączy stare mity z nowymi - spogląda z nostalgią na Wiek Pary (STEAM), ale z przekornej, obrazoburczej perspektywy końca XX i początku XXI wieku (PUNK). Jego nazwa wywodzi się od cyberpunku, futurystycznej mody z lat 1980.: cyberpunk to mroczna industrialna przyszłość, a steampunk - mroczna industrialna przeszłość.

Z czasem steampunk porzucił "twardą" (technologiczną) odmianę fantastyki, wkraczając na terytoria horroru i fantasy. Zaczął też zapuszczać się w inne okresy historii, te bardziej odległe i nieco nam bliższe, traktując je jak nowe elementy układanki. Przykładem jest DIESELPUNK - modny ostatnio, choć budzący kontrowersje nurt, odwołujący się do totalitaryzmów lat 30. i 40. XX wieku. Trudno nawet powiedzieć czy steampunk jest jeszcze gatunkiem fantastyki, czy tylko bardziej atrakcyjną (dla nas) wersją przeszłości.

Kanadyjski badacz Mike Perschon twierdzi, że steampunk stał się estetyką, swoistą "nakładką" na inne gatunki, pozwalającą "steampunkować" niemal wszystko: począwszy od westernu ("Bardzo Dziki Zachód"), komiksu o superbohaterach ("Liga Niezwykłych Dżentelmenów") i starego serialu sci-fi ("Steam Trek"), a kończąc na obudowie do komputera (Datamancer), skuterze (The Whirlygig Emoto), czy nawet muzyce pop (Abney Park). Zdaniem Michaela Moorcocka, jednego z ojców-założycieli gatunku, dzisiejszy steampunk zgubił swój historyczny kontekst i zastąpił go własnym zestawem łatwo rozpoznawalnych ikon.

Więcej o historii steampunku znajdziecie w artykule "Komiks - ostatni bastion Verne'a", który po raz pierwszy ukazał się w roku 2001 na łamach "Nautilusa" - biuletynu Polskiego Towarzystwa Juliusza Verne'a. O genezie nazwy gatunku dowiecie się z notki "Kto wymyślił steampunk?". Dociekliwym pozostaje jeszcze Chronologia Steampunku, czyli lista ponad dwóch tysięcy steampunkowych tytułów, jakie pojawiły się w ciągu ostatnich 40 lat, oraz Chronologia Dieselpunku - oba projekty Retrostacji dostępne są w zbiorku "Steampunkopedia Analogue Collection: MMIII-MMX" (PDF).

Więcej teorii:

 STRONA GŁÓWNA  >> 


 RETROSTACJA © Krzysztof Janicz 2002-2008 | START | MAPA | KOMIKSY | KONTAKT |  RSS